ساده مثل سبز

هر ساله در آستانه سال نو که می‌شود، چهارشنبه‌سوری نیز با استقبال بسیاری از افراد که داعیه‌دار طرفداری از ارزش‌های ملی هستند، رو به رو می‌شود؛ آئین اشتباهی که جز اذیت و آزار خود و دیگران چیزی را به ارمغان نمی‌آورد.
متاسفانه طی سال‌های اخیر مراسم چهارشنبه‌سوری به محملی برای ایجاد خشونت، خسارت‌زدن به اموال عمومی و ایجاد صدمه به افراد جامعه تبدیل شده که البته این خشونت در اکثر اوقات دامنگیر خود خاطیان می‌شود.
بر اساس اعلام نیروی انتظامی تمام کسانی که در شب چهارشنبه‌سوری و یا پیش از آن توسط نیروهای انتظامی دستگیر شوند تا پایان تعطیلات نمی‌توانند از بازداشتگاه رهایی یابند.
به گفته احمدرضا رادان جانشین فرماندهی نیروی انتظامی کشور، در بحث چهارشنبه‌ آخر سال که مردم اصرار دارند آن را به صورت مراسمی برگزار کنند توصیه می‌شود بزرگترها در کنار کوچکترها قرار گیرند تا خطرها کمتر شود و سزاوار نیست برای یک شب سال‌ها پشیمانی ایجاد شود.

عیدتان را خراب نکنید
از این رو به نظر می‌رسد که خانواده و حتی خود نوجوانان باید مراقب باشند تا تعطیلات عید آنان خراب نشود و آنان بتوانند عید را در کنار خانواده خویش سپری کنند زیرا بی‌شک یک شب در کنار آتش بودن نمی‌توان به اندازه 13 روز تعطیلات در کنار خانواده‌ها لذت‌بخش و مسرت‌آمیز باشد.
با این حال بر اساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، تعداد مصدومان چهارشنبه آخر سال گذشته با وجود تمام این هشدارها درسال قبل، نسبت به دوسال گذشته بیش از 50 درصد کاهش یافته که نشانه افزایش آگاهی مردم است اما نشان می‌دهد هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم.
بر این اساس چهارشنبه‌سوری در سراسر کشور 870 مصدوم در پی داشت که از این تعداد 237 نفر در محل حادثه به صورت سرپایی درمان شدند و 633 نفر نیز توسط امدادگران اورژانس کشور به بیمارستان اعزام شدند .
همچنین وزارت بهداشت اعلام کرد که 86 نفر از این آسیب دیدگان در تهران بودند و از مجموع آسیب دیدگان تهرانی، 36 مورد آسیب‌های مستقیم شامل 11 مورد سوختگی، 7 مورد آسیب به چشم، 10 مورد تروما و ضربه به دست و پا، 7 مورد جراحات ناشی از انفجار در نقاط مختلف و یک مورد قطع عضو در حوادث چهارشنبه آخر سال بوده است و 50 نفر نیز دچار آسیب‌های غیرمستقیم، شامل غش، بیماری‌های قلبی و روانی شده‌اند.

سنت آسیب‌رساندن!
دکتر مجید ابهری مشاور کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت و گو با شبکه ایران می‌گوید: هر ساله با نزدیک‌شدن آخرین چهارشنبه سال التهاب و اضطراب به میان خانواده‌های ایرانی می‌آید و متاسفانه علیرغم اخطارها و اطلاع‌رسانی‌های پلیس و نهادهای انتظامی و قضایی دوباره عده‌ای از مردم با تصور اینکه آنها با احتیاط به چهارشنبه‌سوری وارد می‌شوند به این اخطارها توجه نمی‌کنند.
به گفته وی، 75 درصد از قربانیان چهارشنبه سوری زیر 25 سال هستند و با توجه به نیاز نوجوانان و جوانان به تخلیه انرژی و مشارکت در شادی‌های اجتماعی چهارشنبه‌سوری هر سال ما شاهد آغاز کارهایی هستیم که نه تنها بویی از شادی ندارند بلکه باعث جراحت، نقص عضو و حتی مرگ بعضی از فرزندان‌مان می‌شود.
به عقیده ابهری قربانیان مراسم چهارشنبه‌سوری معمولا سه گروه هستند؛ کسانی که به بهانه شرکت در جشن و شادمانی و احیای یک سنت باستانی اقدام به کارهایی می‌کنند که نه تنها رنگ و بوی سنت ندارد بلکه نمادی از آسیب‌رسانی به خود و دیگران است.

قربانیان چهارشنبه‌سوری چه کسانی هستند؟
وی می‌افزاید: آنان با افروختن آتش‌های بیش از اندازه، استفاده از مواد منفجره خارج از استاندارد و حتی استفاده از اقلامی مثل کپسول‌های اسپری و امثال آنها و تولید صداهای آزاردهنده باعث زیان‌های غیرقابل جبران به خود و دیگران می‌شوند.
مشاور کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه می‌دهد: آتش‌گرفتن لباس و بدن بعضی از نوجوانان، منفجر شدن ترقه و مانند آن در دست‌شان و یا مجروح‌شدن به وسیله ترکش‌های قوطی‌های خالی کمترین آسیب‌های این‌گونه افراد است.
ابهری گروه دوم را شامل عابران و افرادی می‌داند که به زندگی عادی خود مشغولند و به ناگهان صدای مخوف انفجار را می‌شنوند یا از ساختمانی با ارتفاع بلند بعضی از مواد منفجره که به سوی زمین می‌آید به آنان برخورد می‌کند که اینگونه اشخاص با آنکه هیچ دخالتی در کارهای خطرآفرین ندارند قربانیان شیطنت و بی‌احتیاطی دیگران می‌شوند.
این متخصص علوم رفتاری و آُسیب‌شناسی اجتماعی در خصوص گروه سوم این‌چنین می‌گوید: هر ساله تعداد زیادی از زنان باردار و بیماران قلبی، افراد سال‌خورده و کودکان خردسال قربانیان بی‌گناه لذت کاذب عده‌ای افراد بازیگوش می‌شوند.
به گفته وی، اگر فرض کنیم که یکی از این افراد پدر بزرگ یا مادربزرگ ما، یا خواهر و دختر ما و یا فرزند ما است که در آستانه سال نو به جای حضور در جمع خانواده به  بیمارستان و یا گورستان می‌روند؛ بهتر می‌توانیم درباره کارهای خطرناک بعضی از نوجوانان و جوانان ارزیابی کنیم.

ضرورت اطلاع‌رسانی
ابهری اظهار می‌کند: بر اساس آمارهای موجود 75 درصد از مجروحان، افرادی که نقص عضو اعم از قطع انگشتان، نابینایی، از دست‌دادن شنوایی به آنها حاصل شده، زیر 25 سال بوده که از این 75 درصد، 60 درصد کمتر از 18 سال هستند؛ بنابراین اطلاع‌رسانی به خانواده‌‌ها و به نوجوانان باید از همین امروز توسط صدا و سیما و رسانه‌ها آغاز شود و مربیان مدارس خطرات غیرقابل جبران اینگونه کارها را به فرزندان ما آموزش دهند.
مشاور کمیسیون اجتماعی مجلس بر این باور است که در کنار این موضوع با توجه به ضرورت تخلیه انرژی و شادی فرزندان ما پلیس و نهادهای متولی مانند شهرداری و فرهنگسراها نیز باید نسبت به تعیین مراکزی برای جشن چهارشنبه پایان سال اقدام نموده و در این‌گونه مراکز ضمن اجرای برنامه‌های سنتی اقلام مورد نیاز آتش‌بازی در قالب مواد استاندارد و بدون خطر به نوجوانان و جوانان عرضه شود که در این صورت امیدواریم چهارشنبه آخر سال با شادی و سلامت به پایان رسیده و با شادمانی وارد سال جدید شویم.

بار مسئولیت بر دوش متولیان فرهنگی بی شک بسیاری از اقداماتی که در شب چهارشنبه آخر سال رخ می‌‌دهد به دلیل عدم آگاهی از عواقب دردناک و خطرناک این اقدامات است که البته طرح نیروی انتظامی در خصوص بازداشت افراد تا روز 13 سال جدید بازدارندگی بالایی را در میان افراد بر جای گذاشته است.
به نظر می‌رسد خانواده‌ها وظیفه سنگینی برای کاهش خطرات احتمالی چهارشنبه‌سوری دارند و اگر آنان بتوانند در چند روز آینده نظارت بیشتری بر فعالیت‌های کودکان و نوجوانان خود داشته باشند، می‌توانند حجم عظیمی از این خسارات را کاهش دهند البته این وظیفه تنها به خانواده‌ها معطوف نیست بلکه رسانه‌های جمعی و متولیان امور فرهنگی کشور نیز می‌توانند با ارائه آگاهی‌های کامل در این زمینه به کاهش خطرات احتمالی کمک شایانی کنند.